Condensdrogen

Waarom je als uienteler zou moeten kiezen voor condensdroogsysteem op basis van CO₂

Het najaarsweer kan grillig zijn, en als uienteler sta je na het inschuren dan voor een concrete uitdaging. Drogen met gaskachels drijft de productkosten flink op, en bij aanhoudend vochtig weer is het rendement laag.

Daarnaast kampen veel telers met een mechanische koelinstallatie van tien jaar of ouder, waarvoor een andere uitdaging loert: de gangbare koudemiddelen worden door steeds strengere F-gassenregelgeving schaarser en duurder. In Kieldrecht (BE) laat teler Bert Anné zien hoe je jezelf als akkerbouwer onafhankelijk maakt van al deze factoren. Met een transkritisch CO₂-condensdroogsysteem van Glerum Koel- en Klimaattechniek heeft hij het droogproces volledig in eigen hand — ongeacht wat het weer buiten doet.

De zekerheid van
een gesloten systeem

Traditioneel drogen met buitenlucht voelt voor veel uientelers als een gok. Bij mist of aanhoudende regen staat het proces stil, terwijl de kwaliteit achteruit gaat. Wie dan terugvalt op gaskachels, droogt eigenlijk tegen zichzelf in: de lucht wordt opgewarmd, door de uien geblazen en vervolgens — samen met alle energie die erin is gestoken — naar buiten afgevoerd. Bij verbranding komt bovendien waterdamp, CO₂ en ethyleen vrij, stoffen die de kiemrust van het product verder kunnen verstoren en de huidkwaliteit negatief beïnvloeden.

Om deze reden kiezen steeds meer telers voor de zekerheid van condensdrogen. In een gesloten systeem circuleert de lucht continu binnen de bewaarplaats: vocht wordt actief onttrokken, de vrijgekomen warmte wordt teruggewonnen om de lucht direct weer op te warmen. Er gaat geen energie verloren naar buiten, het buitenweer speelt geen rol meer, en de droogcapaciteit is 100% voorspelbaar — van de eerste dag dat de uien binnenkomen tot het moment van verkoop.

Maar hoe werkt condensdrogen nu precies? En wat maakt het systeem van Glerum Koel- en Klimaattechniek anders dan andere condensdroogsystemen op de markt?

Neem contact op

Theorie: Hoe werkt condensdrogen precies?

Het principe van een condensdroger kennen we van de bouwdroger en de (warmtepomp-)wasdroger thuis. In de bewaarplaats werkt dit als volgt: de relatief warme, vochtige lucht afkomstig van de uien wordt door ventilatoren over koude verdamperlamellen gezogen. Door de sterke afkoeling tot het dauwpunt condenseert het vocht op de lamellen en wordt het als vloeibaar water afgevoerd. Wanneer deze afgekoelde lucht vervolgens weer wordt naverwarmd, ontstaat er lucht met een veel lagere Relatieve Vochtigheid (RV). Een belangrijk voordeel: omdat het vocht mechanisch wordt onttrokken en niet afhankelijk is van het temperatuurverschil met de buitenlucht, kan condensdrogen plaatsvinden bij elke ruimtetemperatuur — ook bij lage bewaartemperaturen waarbij traditioneel drogen volledig stagneert.

In het systeem van Glerum gebeurt dit naverwarmen in hetzelfde apparaat. Het eerste deel van het blok koelt de lucht sterk af waardoor het vocht condenseert en als water wordt afgevoerd. Het tweede deel warmt de nu droge lucht direct weer op met de warmte die vrijkomt aan de perszijde van de installatie. Hierdoor ziet de “droger” er aan de buitenkant nagenoeg hetzelfde uit als een verdamper in een conventionele koelinstallatie, terwijl de werking intern totaal verschillend is. Omdat dit proces continu plaatsvindt met gesloten luiken, kan de lucht keer op keer optimaal vocht onttrekken aan de uien. In feite creëert de installatie zijn eigen ideale ‘droogweer’, midden in de schuur.

Transkritische CO₂-installatie:
De motor achter het rendement

“Anno 2026 maken de condensdroogsystemen van Glerum — die in het verleden ook condensdroogsystemen heeft gebouwd op basis van synthetische koudemiddelen en ammoniak — gebruik van direct verdampend CO₂ voor de koeling en warm water voor de naverwarming.” Dit warme water wordt opgewekt aan de perszijde van de koelinstallatie door de warmte van de CO₂ af te vangen. Hierdoor fungeert de installatie gelijktijdig als koelmachine en als uiterst efficiënte warmtepomp. Mede door de hoge persgastemperatuur leent het koudemiddel CO₂ zich hier perfect voor. Er is dan ook geen gaskachel of externe warmtebron nodig; het systeem benut zijn eigen ‘afvalwarmte’ tijdens het condensdrogen.

In de markt onderscheidt deze techniek zich op drie cruciale punten van andere systemen. Ten eerste biedt direct verdampend CO₂ een beter koelrendement ten opzichte van indirecte systemen zoals chillers met koud water of glycol. Bij een indirect systeem gaat bij elke warmteoverdracht via de koudedrager energie verloren; bij direct verdamping verdampt het CO₂ rechtstreeks in het koelblok, wat een betere warmteoverdracht geeft en een hogere verdampingstemperatuur mogelijk maakt. Dit laatste betekent in de praktijk ook dat aardappels en uien in de lange bewaring minder vocht verliezen — met een beter gewicht en een hogere kwaliteit bij aflevering als resultaat.

Ten tweede biedt CO₂ belangrijke veiligheidsvoordelen ten opzichte van alternatieve koudemiddelen. Propaan en andre brandbare koudemiddelen kennen een wettelijke beperking op het vulgewicht, waardoor je voor grotere systemen meerdere installaties nodig hebt. Ammoniak vormt bij lekkage een risico voor productbederf, waardoor het in de praktijk niet verantwoord is om kleppen — die voorzien zijn van pakkingen — binnen de bewaarcel toe te passen. CO₂ kent deze beperkingen niet: het is veilig in grote hoeveelheden toepasbaar. Het kan dan ook zonder extra maatregelen in rbijwel iedere bestaande schuur worden geïnstalleerd, en één centraal systeem kan eenvoudig worden uitgebreid naar meerdere bewaarcellen zonder dat daarvoor een aparte installatie nodig is.

“Tot slot is de keuze voor CO₂ een strategische investering voor de toekomst. CO₂ heeft een GWP-waarde van 1 — de referentiewaarde waaraan alle andere koudemiddelen worden afgemeten — en bevat geen PFAS. Daarmee valt het volledig buiten de huidige milieuwetgeving rond F-gassen, én buiten de aankomende regelgeving rond PFAS die voor sommige synthetische koudemiddelen een nieuw probleem zal vormen.” Synthetische koudemiddelen worden door het Europese quotumbeleid steeds schaarser en duurder; CO₂ krijgt als natuurlijk koudemiddel juist ruim baan. Het gebruik wordt dan ook actief gestimuleerd door de overheid: een CO₂-condensdrooginstallatie kan in zijn volledigheid worden opgevoerd voor de Energie-investeringsaftrek (EIA), wat de netto investering voor de teler aanzienlijk verlaagt.

Contacteer ons

Intelligent beheer met de Agro Storage Controller

“Het condensdroogsysteem van Glerum wordt aangestuurd door de geavanceerde Agro Storage Controller. Deze klimaatcomputer, gebouwd op het MC3 platform van VDH, is specifiek ontworpen voor het volledige beheer van bewaarcellen voor akkerbouwproducten zoals aardappelen, uien en peen. Door een continu samenspel van sensoren die de ruimte- en producttemperaturen, de luchtvochtigheid (binnen en buiten) en het CO₂-niveau meten, behoudt de regelaar de volledige controle over het klimaat. De controller berekent continu de absolute vochtigheid binnen en buiten, en probeert in het standaard droogprogramma met buitenlucht te drogen wanneer de buitenluchtconditie dat toelaat. Pas wanneer de buitenlucht te vochtig is, neemt het condensdroogsysteem het over.”

Sinds vorig jaar is dit systeem volledig uitgerust met de specifieke functionaliteit voor condensdrogen. De controller stuurt hierbij nauwkeurig de in- en uitlaatluiken, toerengeregelde productventilatoren, de koelinstallatie en de warmteterugwinning aan. Dankzij de modulaire hardware is het systeem geschikt voor elk type bewaring — voor bulkbewaring en kistenbewaring, voor zuig- en blaaswandsystemen — en kan het altijd in bestaande bewaarplaatsen worden geïntegreerd.

De software leidt het gewas feilloos door de verschillende stadia van bewaring: wondhelen, drogen, bewaren en opwarmen. Bij de installatie van Bert Anné is gekozen voor kistenbewaring met een langsblaaswand, voorzien van blaasbalgen, waarbij het systeem elke sectie afzonderlijk kan aansturen. De bediening is uiterst intuïtief: lokaal via een overzichtelijk 7” touchscreen en via een PC-koppeling voor uitgebreide parameterlijsten en historische grafieken. Het MC3 platform van VDH is een bewezen platform dat al meer dan 15 jaar wordt doorontwikkeld en wereldwijd honderden tevreden gebruikers kent. Daarnaast kan het systeem worden gekoppeld met een smartphone en met energiemanagementsystemen, waarbij de koeling op basis van energiebeheer wordt gestuurd.

Onafhankelijk verder

Voor Bert Anné is de grootste winst van dit systeem in twee woorden samen te vatten: totale controle. “Bij aanhoudende regen of mist staat je proces stil en breng je met gaskachels alleen maar extra vocht en verbrandingsgassen naar binnen,” legt Bert uit. “Met dit condensdroogsysteem creëren we ons eigen ‘droogweer’. Of het buiten nu regent of vriest, het droogproces in de schuur gaat onverstoorbaar door.”

Wat Bert met name waardeert aan de Agro Storage Controller, is de mogelijkheid om temperatuur en luchtvochtigheid haarfijn te regelen. “Het is alsof de producten gisteren gerooid zijn,” zegt Bert. “Doordat de computer de balans tussen koelen en verwarmen perfect bewaakt, blijft het product rustig en minimaliseren we de uitdroging en ziektedruk. We laten niets aan het toeval over.”

Dat het systeem daarnaast gasloos is en dankzij de EC-ventilatoren bijzonder stil draait, past mooi in een bredere ambitie om duurzamer te telen — ook al is dat voor Bert niet de eerste drijfveer. Die ligt elders: “De techniek zorgt ervoor dat ik altijd een constant en kwalitatief hoogwaardig product kan afleveren, precies op het moment dat de markt erom vraagt. Als ik het over moest doen, koos ik morgen direct weer voor dit systeem.”

Neem contact op

Adequate Service

Kundige servicemonteur

24 uur per dag, 7 dagen per week

+31 (0) 113 21 43 35